Yalnızca birkaç yıl önce, Internet uzmanları neyin işe yaradığına bir anlam vermek için kendi yargılarına ve genel sezgilerine güvenmek zorundaydılar.Kuşkusuz e-posta ya da çevrimiçi anketlerle hemen geri bildirim alınabiliyordu ama tarafsız veri az bulunuyordu ve bununla ilgili ayrıntılı günlük dosyalarına da bulmak gerekiyordu (sunucu tarafından kayıt edilen uzun, elektronik olay listeleri).
Günlük dosyaları, sunucu yöneticileri ve diğer teknik sınıflar için iyi bir amaca hizmet eder ama yöneticiler rapor beklerler.Onlar, sitelerinin ziyaretçileri hakkında okunabilir gerçekler isterler.Bu kitapta söz ettiğimiz gibi, Web sitesi istatistiklerinin ayrıntılı, doğru olarak işlenmesi hala başlangıç aşamasındadır.Neyin nasıl değerlendirilmesi gerektiği konusu ilk bakışta göründüğünden daha karmaşıktır.
Örneğin, aşağıdaki değişkenleri düşünün:
- Bir sunucu, birden çok Web sitesine ev sahipliği yapabilir
- Bir siteye birden çok sunucu tarafından hizmet verilebilir (başka sunucuya yansıtıldığı ya da tek bir sitenin parçalarına birkaç sunucu tarafından hizmet verildiği için)
- Herhangi bir URL başka bir URL’ e yeniden yönlendirilebilir
Dahası, benzersiz kullanıcıların nasıl tanımlanacağı ve sayılacağı sorusu tam bir sorundur (hangi bilgisayarların siteye erişiyor olduğu ve bunların kaçı sayılabilir) ama aynı erişim bilgisayarını birkaç insan kullanabilir.Açıkçası, kaç tane bilgisayarla karşılaşıldığında, kaç tane kullanıcının gerçekten siteyi kullandığını bilmenin yolu yoktur (siz onları kayıt olmaya ve siteyi her kullandıklarında bağlanmaya zorlayana kadar, bu durumda bile onlar farklı adlar altında kaydolabilir ve sayıları çarpıtabilirler.Üstelik, kayıt olmak ve bağlanmak birçok insanın kendilerini uzak tutmaya yetecek kadar yıldırıcı ya da sinirlendirici buldukları bir engel olabilir.)
Bir başka sorun, doğru ölçümler almanın ve onları ölçüm standartları henüz tanımlanmamış bir endüstride birbiriyle karşılaştırmanın zor olmasıdır.İzlenim ve diğer bilgileri ölçmek için çok sayıda araç varken, hiçbir iki araç kendi ölçümlerini tam olarak aynı ölçüt kümesine dayandırmaktır.Farklı araçlar, konu hakkında farklı varsayımlar yapar, örneğin, bir izlenim ya da sayfa görümününün nasıl (teknik bir bakış açısından) tanımlandığı.Bu nedenle, bir sitenin akışını belirli bir zaman diliminde ölçmek için iki farklı sonuçlar bulabilirsiniz.En iyi durumda, yüksek bir olasılık derecesiyle Web sitenizin akışı ve ziyaretçinize neler olduğu bilebilirsiniz.Ancak bu noktada tam olarak bilemeyebilirsiniz (en azından istatikçileri mutlu etmeye yetecek kadar).Bununla birlikte, bir rahatlık varsa o da rakiplerinizin aynı teknede olması ve birçok akıllı insanın bu sorusu çözmek için harıl harıl çalışıyor olmasıdır.
Bu süre içinde ne yazık ki hiçbir veri kaynağı sitenizi etkili biçimde işletmek için bilmeniz gereken her bilgiyi sağlayamaz ve verileri kullanabileceğiniz anlamlı bilgilere dönüştürmek için hiçbir araç ya da teknoloji tek başına bulunmamakta.En doğru ve eksiksiz bilgiler aşağıdakilerin analizi ve çapraz analizden elde ediliyor:
- Sunucu, ağ, ve işletim sistemi günlük dosyaları
- Kullanıcı kayıt veritabanları
- Veri derleyen ve doğrulayan diğer satıcı hizmetlerinin raporları
Ancak ayrıntılı geribildirim sistemleri, yüksek güçle donatılmış teknolojiler ya da isabetli anketler olmadan da sitenizin kullanıcılarını bilebilir ya da anlayabilirsiniz.İzleyicilerinizin hakkındaki böyle temel bilgileri aşağıdakilerin yardımıyla öğrenebilirsiniz:
- Site ya da onun belirli bir bölgesini kaç kullanıcı ya da müşterinin ziyaret ettiği
- Yeni ziyaretçi sayısıyla karşılaşıldığında kaç kullanıcının geri döndüğü
- Müşterilerin hangi bölge ya da sayfaları ziyaret ettiği, orada ne uzunlukta kaldıkları, bir satın alım yapıp yapmadıkları dahil olmak üzere müşterilerin sitede ne yaptıkları ya da sitenizin sunduklarından nasıl yararlandıkları
- Kullanıcıların ne istediği ya da neye gereksinim duydukları ve bu gereksinimleri gidermek için neyi daha iyi ya da farklı biçimde yapabileceğiniz
Bu bilgiler, strateji ve çabalarınızı aşağıdakilere odaklanmanıza olanak sağlar:
- Bire bir özel iletişim oluşturmak
- Sağlam ve uzun süreli iş ilişkileri kurmak
- Var olan amaçlarınızı ilerletmek ve yeni amaçlar geliştirmek
Belirli bir coğrafi bölgeden çok fazla akış elde ettiğinizi biliyorsanız (günlük dosyalarından çıkarlılabilecek basit bir konu) o bölgeyi yeni bir pazar ya da değerli bir yayılma olarak hedefleyebilirsiniz.Bir radyo reklamı verir ve reklamda hem telefon numarası hem de URL’ ü belirtirseniz, reklam yayına girdikten sonra gelen aramaların sayısını ve elde ettiğiniz akıştaki sıçramayı takip edebilirsiniz.Aramalar yüzde 10 ve akış yüzde 23 artarsa, hedef izleyicinin Web sitesine ilgi gösterdiğini kanıtlayabilirsiniz.Ayrıca, kapılarınızı kullanıcı geribildirimlerine açabilirsiniz.Ürünleriniz hakkında kullanıcılarla anket yaparsanız, yeni ürünler geliştirilirken ya da şu an sunduklarınızı ilerletirken onların önerilerini gözönüne alabilirsiniz.
Her ne kadar kullanıcı profili ve Web sitesi istatisliklerinin ölçümleri hala başlangıç aşamasında olsa da çabanızı odaklanmak için yapabileceklerinizi öğrenmelisiniz.En temel veri kaynaklarını ve araçlarını kullanırken bile aşağıdakilerden haberdar olmalısınız:
- Neye erişildiği En çok istenen sayfalar (haftalık olarak ilk 5-10) ; en sık kullanılan giriş ve çıkış sayfaları; en sık yüklenen dosyalar
- Etkinlik düzeyleri Haftanın günü ve günün saatine göre ölçülen etkinlik miktarı
- Nüfus bilgileri Yeni kullanıcıların ve en sık ziyaret eden yetkili kullanıcıların sayısı.(Yetkili kullanıcılar, genellikle kullanıcı adı ve parola aracılığıyla kimlikleri doğrulanabilen kullanıcılardır.) Ayrıca kullanıcıların çoğunun hangi ülke ve bölgelerden olduğu.Bununla birlikte bölgeler hakkındaki bilgi yanıltıcı olabilir; birçok ziyaretçi aynı ISS’ yi kullanıyorsa erişimleri ISS’ nin bölgesi aracılığıyla dolaştırıyor olabilir.Akış raporlarının, kullanıcı olarak insanları değil bilgisayarları tanımladığını da unutmayın.
- Teknik istatislikler Kullanıcılar tarafından istendiğinde hangi sayfaların bulunmadığı, hangi sayfaların en yavaş yüklendiği ve başka hangi sunucu hatalarının meydana geliyor olduğu (iyi çalışan bir Web sitesi teknik hata yaşamaz).
- Tarayıcılar ve platformlar Hangilerinin en sık kullanıldığı (hem ad hem de sürüm numarasıyla)
- Göndermeler Hangi site, URL ve arama motorlarının sizin tarafınıza akış gönderdiği, ve bunun yanı sıra kullanıcıların sizi bulmak için hangi ifade ve anahtar sözcükleri kullandıkları (ziyaretleri arama robotları ya da örümcekler aracılığıyla da tanımlayabilirsiniz).
Ayrıca, kullanıcıları ”kendinizden söz edin” türünde yüreklendiren anketlerden, site kayıt sistemlerinden ve çevrimiçi reklamlarınızın kaç tane bakış ve tıklama aldığından da bilgi toplayabilirsiniz (bu tür bilgileri bir veritabanında depolarsanız, veriyi analiz etmek için Microsoft Access ya da Microsoft Excel kullanabilirsiniz.Sitenize erişmek için basılı reklamlar ya da kuponlar kodlamak veya bunların içinde belirli bir URL vermek de bilgiyi takip etmenize yardım edebilir; sonuçları derlemek ya da dizinlemek için Access ya da Excel kullanabilirsiniz.
Aynı zamanda, bazı bilgilerden de sonuç çıkarabilirsiniz.İnsanlar sitenize ya da özel bir sayfaya 08:00 ile 17.00 arasında erişiyorlarsa, onların hızlı bir iş bağlantısı kullandığını varsayabilirsiniz.Çoğunlukla akşam ya da hafta sonları ziyaret ediliyorsa, olasılıkla evdedirler ve en iyi durumda 56K bir modeme sahiptirler.
Ticaretin birkaç hilesini kullanarak, bazı akıllı çevrimiçi anketler uygulanarak, akış ölçümleri ve kullanıcı profili çıkarmanın nasıl çalıştığını anlayarak sizin için neyin uygun olduğunun analizinde daha derine inebilirsiniz.